FİNİKE PORTAKALI:
Ülkemizde ve dünyada portakallar diyarı olarak bilinen Finike'nin meşhur portakalı, California Üniversitesi'nin dünya çapında yaptığı bilimsel araştırmada birinci oldu. California Üniversitesi araştırmacıları California'da yetişen ve dünyanın en kalitelisi sayılan portakalın eşdeğerinin olup olmadığını araştırdı. Araştırmalara sonunda Finike'nin Turunçova beldesi sahillerinde yetişen portakalın California portakalından daha kaliteli olduğu saptandı. Finike portakalı nostalji değil bir markadır.Finike havası, suyu, toprağı ile narenciye cenneti, özellikle washington portakalı için; yaratılmış bir cennet,Türkiye genelinde yetişen Washington portakalının sekizde biri ilçemizde yetişmektedir.Türkiye genelindeki bu ürünün tamamının Finike portakalı diye pazarlanması ilçemiz Finike ekonomisine direkt olarak yansımaktadır. Bu durum esnaf ve üreticilerimizi negatif yönde etkilemektedir
İLÇEYE İLK OLARAK 1930'lu yıllarda Şekerci Ailesi tarafından getirilmiş. Ondan önce Finike'nin verimli topraklarında pirinç üretimi yapılıyor. Ancak pirincin sivrisinekler nedeniyle sıtma hastalığını yayması, pirinç tarlalarının sökülüp yerine portakal ağaçlarının dikilmesine neden oluyor. Böylece bir zamanlar, pirinç nedeniyle sivri sineklerin dolaştığı topraklar üzerinde, birden çiçeklerin kokusu nefesi kesen, koyu yeşil yapraklar arasında, güneş rengi meyveler üretilmeye başlıyor. 1950’lere kadar, Finike arazilerinde hızlı bir gelişim gösteriyor. 1994 yılında ise Californiya'da yapılana tat kontrolünde birinci oluyor. California Üniversitesi araştırmacıları hala dünyanın en kalitelisi kabul ettiği bu ürünün bir eş değerinin olup olmadığını araştırıyor. Ancak dünya birinciliği tescil edilen Finike Portakalı için yerel yönetimler yıllardır portakalın korunması ve tanıtımının yapılması için destek istiyorlar.
Finike'ye portakalın geldiği, 30'lu yıllardan, 50'li yıllara kadar ürünün ilçede çok büyük bir gelişim gösterdiğini ifade eden Finike Belediye Başkanı Nail Dülgeroğlu, "Zaman içinde çeşitler de geliştirildi. 30-40 çeşit ürün elde edildi. Üretimle birlikte, Avrupa'da bir numara olan paketleme üniteleri de yapıldı. Ancak son yıllarda ki tarım politikaları bu gelişimin durmasına hatta gerilemesine neden oldu. Özellikle de son 2 yıldır üretimde ciddi düşüş var. İhracat teşviğinin düşmesi, girdiye destek olmaması bu sıkıntının boyutlarını artırıyor” diye konuştu.
BİR ZAMANLAR 800 DÖNÜMLÜK ARAZİDE ÜRETİLEN PORTAKALIN, 500 BİN DÖNÜME DÜŞTÜĞÜNÜ KAYDEDEN DÜLGEROĞLU, "ÜRETİM TEKNİKLERİNİ GELİŞMESİ, ÜRÜN MİKTARINI ÇOK ETKİLEMESE DE ÜRETİCİ HATALI POLİTİKALAR YÜZÜNDEN ZARAR ETMEKTEN KURTULAMIYOR. İLÇEDE, YILLIK 100 BİN TON OLAN TOPLAM NARENCİYE ÜRETİMİNİN 80 BİN TONUNUN PORTAKAL, 5 BİN TONUNU LİMON, KALAN MİKTARI İSE TURUNÇ VE MANDALİNA OLUŞTURUYOR" DEDİ.
DÜLGEROĞLU, Son zamanlarda portakal bahçelerinin sökülerek yerine konutlar yapıldığını belirtiyor ve Dülgeroğlu’dan bir de acı itiraf geliyor; "Durum böyle devam ederse, ilçenin sembolü olan portakalı, 50 yıl sonra fotoğraflarda göreceğiz." Tarım alanlarının giderek daralmasındaki en büyük etkinin, verimli araziler üzerindeki yerleşim yerleri olduğunu ifade eden Dülgeroğlu, sözlerine de şöyle devam ediyor:
"Her yerin belediye olması aslında en büyük sorun. Tarım karakterli topraklar üzerinde, yerleşim yerleri var. Belediyeler imar planı yapmak zorunda. Böylece tarım topraklarının üzerinde, evler, okullar, sosyal tesisler yer alıyor. Oysa yerleşim yerlerinin alternatifleri var. Orman vasfını kaybetmiş hazine arazileri belediyelere tahsis edilmeli. Böylece, tarım toprakları korunup, boş arazi de yerleşim yeri olarak değerlendirilebilir. Oysa bu alanlar duruyor ve tarım alanlarından imar geçiriliyor. 17 yıldır Finike Belediye Başkanlığı yapıyorum ve bunu 17 yıldır söylüyorum. Bu işle ilgili olan en üst idarecilere kadar durumu defalarca dile getirmiş olmama rağmen, Finike için hiçbir şey yapamadık. Oysa Finike'nin çevresinde,
İki Finike kurulacak kadar yer var. Ben Finike'deki tarım arazilerinden, portakal bahçelerinden kurtarabildiğimi, kurtardım. Ancak öyle sanıyorum ki 50 yıl sonra, ilçenin sembolü olan portakalı ancak fotoğraflarda görebileceğiz."
Finike portakalı nostalji değil bir markadır. Finike havası, suyu, toprağı ile narenciye cenneti, özellikle washington portakalı için; yaratılmış bir cennet,Türkiye genelinde yetişen Washington portakalının sekizde biri ilçemizde yetişmektedir.Türkiye genelindeki bu ürünün tamamının Finike portakalı diye pazarlanması ilçemiz Finike ekonomisine direkt olarak yansımaktadır. Bu durum esnaf ve üreticilerimizi negatif yönde etkilemektedir.
Yeni yönetim ve kurucularımızla Eylül 2005 tarihinde bir araya gelerek bu yöndeki çalışmalarımızı başlattık.Yıllık 200.000 ton olan ilçe üretimimizin gerçek Finike portakalı olarak satılmasını sağlamak ve Finike portakalı adı üzerinden haksız şekilde 1.500.000 ton gibi bir üretimle faydananlara dur diyebilmek amacıyla yaptığımız coğrafi işaret tescil başvurusu, adli yollardan hakkımızı arama yolumuzu açmıştır.Böylece üreticimizin ve dolaylı olarak esnafımızın mağduriyetini önleyip ilçe bazında ekonomik büyümeyi amaçlıyoruz. Finike portakalı Temmuz,Ağustos aylarındaki yogun nem oranının güneyden esen meltemle,kuzeyden gelen serin hava ile buluşup yogunlaşması ile Finike portakalı özellik kazanmaktadır.Bu özellik aroma,meyve suyu torba zarının çok ince olması gibi özellikleridir.
Portakal Çeşitlerimiz
Washington Navel Akdeniz Bölgesinde bilinen en eski göbekli portakal çeşididir. Sofralık portakallar içerisinde en çok talep edilendir. Antalya'dan Hatay'a kadar, bütün Akdeniz Bölgesi'nde yetiştirilmektedir. Son zamanlarda Navel grubundan dikimi yapılmaktadır. Meyveleri büyük, yuvarlak oval arası, stil ucunda belirgin bir "göbek" mevcuttur. Meyve kabuğu koyu portakal rengi, hafif pürüzlüdür ve kolay soyulur. Çekirdeksiz, kolayca dilimlenen meyve, tatlı fakat yeterli ekşilikte, aromalı ve lezzetli bir türdür.
Jaffa (Shamouti)
Türkiye'de özellikle Mersin'de yetiştirilen bir çeşittir. Taze tüketim için ideal bir portakaldır. Meyvelerin özellikleri ekolojiye göre değişebilirse de karakteristik bir aroma ve zengin bir tada sahiptir. Taze tüketim açısından sulu, çok üstün lezzetli ve kalitelidir. Neredeyse çekirdeksiz ve portakallar arasında en kolay soyulan türdür. Depolama ve taşımaya elverişlidir.
Valencia
Türkiye'de başlıca üretim bölgesi, Akdeniz Bölgesidir. Değişik ekolojik koşullara çok iyi uyum sağlayabilen bir çeşittir. En geççi tatlı portakal olup sıcağa çok dayanıklı bir çeşittir. Hem sofralık hem de sıkmalık bir portakal türüdür.
